Gün içinde fark edilmeden başlayan bazı bacak şikayetleri, zamanla günlük yaşamı zorlaştıran bir probleme dönüşebilir. Akşam saatlerinde artan ağırlık hissi, ayakkabıların sıkmaya başlaması ya da geceleri gelen kramplar çoğu zaman yorgunluğa bağlanır. Oysa bu belirtiler ile Varis kavramı ortaya çıkar ve bacaklardaki dolaşımın sağlıklı çalışmadığını gösteren erken işaretler olabilir.
Bacak toplardamarları kanı aşağıdan yukarı doğru taşıyarak kalbe geri ulaştırmakla görevlidir. Bu sürecin düzgün işlemesi, damarların iç yapısında bulunan küçük mekanizmaların uyumlu çalışmasına bağlıdır. Zamanla bu yapıların zayıflamasıyla birlikte kanın geri dönüşü yavaşlar ve bacaklarda birikme başlar. Damar içindeki baskının artması, yüzeye yakın damarların daha belirgin hale gelmesine ve şekil değiştirmesine yol açar. Halk arasında varis olarak adlandırılan tablo bu sürecin sonucunda ortaya çıkar.
Varis tedavisi öncesinde varis nedenleri olarak bu durumun gelişmesinde tek bir neden yoktur. Aile bireylerinde benzer sorunların bulunması, damar yapısının doğuştan daha hassas olmasına neden olabilir. Varis bunun yanında uzun süre ayakta çalışmak ya da günün büyük bölümünü hareketsiz şekilde oturarak geçirmek de dolaşımı olumsuz etkiler. Varis nedeni sonucunda bacaklarda uzun süre beklemesi, damarların taşıma yükünü artırır ve zamanla sorunların belirginleşmesine zemin hazırlar.
Yaşla birlikte damar yapısında doğal değişimler meydana gelir. Esnekliğini kaybeden damarlar, eskisi kadar verimli çalışamaz. Bu nedenle ileri yaşlarda bacak damarlarıyla ilgili şikayetler daha sık görülür. Ancak günümüzde hareketin azalması, kilo artışı ve düzensiz yaşam alışkanlıkları nedeniyle bu problem yalnızca ileri yaşlara özgü olmaktan çıkmıştır. Genç yaşlarda da varis görünmesi benzer yakınmalarla karşılaşmak mümkündür.
Kadınlarda varis bu tabloya daha sık rastlanmasının temelinde hormonal etkenler yer alır. Özellikle hamilelik döneminde vücutta meydana gelen değişimler, damar duvarlarının gevşemesine neden olabilir. Aynı zamanda karın içi basıncın artması, bacaklardan kalbe doğru olan kan akışını zorlaştırır. Bu süreçler, doğum sayısı arttıkça daha belirgin hale gelebilir.
Sorun genellikle yavaş ilerler ve başlangıçta hafif belirtilerle kendini gösterir. Bu nedenle çoğu kişi durumu önemsemez. Ancak zaman içinde bacaklarda ağrı, yanma hissi, şişlik ve ciltte değişiklikler ortaya çıkabilir. Erken dönemde fark edilen belirtiler, hem sürecin kontrol altına alınmasını kolaylaştırır hem de ileride daha karmaşık tedavilere ihtiyaç duyulmasının önüne geçer.
Varis nedenleri olarak bacaklardaki bu dolaşım sorunu, yalnızca dış görünümle ilgili bir durum değildir. Altta yatan nedenlerin doğru anlaşılması ve zamanında adım atılması, hem sağlıklı damar yapısının korunması hem de yaşam konforunun artırılması açısından büyük önem taşır.
